İltica Sürecinde Evlilik: Resmi Nikah, Danimarka Rotası ve Oturuma Geçiş Rehberi

İltica Sürecinde (Aufenthaltsgestattung / Duldung) Evlenmek Yasal Olarak Mümkün mü?

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 12. maddesi ve Alman Anayasası'nın 6. maddesi uyarınca evlenme hakkı temel bir insan hakkıdır ve yasal statüye bağlı değildir. Dolayısıyla iltica başvurusu devam eden (Aufenthaltsgestattung sahibi) veya ilticası reddedilip sınır dışı ertelemesinde olan (Duldung sahibi) bir yabancının Almanya'da veya başka bir Avrupa ülkesinde resmi nikah kıymasının önünde hukuki bir engel yoktur.

Ancak yasal olarak mümkün olmakla birlikte, sürecin önündeki en büyük engel bürokratik evrak teminidir.

Almanya'daki Standesamt Bürokrasisi ve Bekarlık Belgesi (Ehefähigkeitszeugnis)

Almanya'daki evlendirme daireleri (Standesamt), yabancı uyruklu kişilerden menşe ülkelerinden alınmış uluslararası doğum kayıt örneği ve evlenmeye engel bir durumun olmadığını gösteren Bekarlık Belgesi (Ehefähigkeitszeugnis) talep eder.

Sığınmacılar için en büyük hukuki açmaz burada başlar:

• Sığınmacı statüsündeki bir kişinin kendi ülkesinin konsolosluğuna veya elçiliğine gitmesi kesinlikle yasaktır. Konsoloslukla temas kurmak, sığınma dosyasının "menşe ülkenin korumasından yararlanma" gerekçesiyle iptal edilmesine yol açabilir.
• Bu durumda Alman mahkemesinden bekarlık belgesi muafiyeti (Befreiung von der Beibringung des Ehefähigkeitszeugnisses) talep edilmesi gerekir. Bu süreç Eyalet Yüksek Mahkemesi'ne (OLG) gider ve 6 aydan 1 yıla kadar uzayabilir.

Danimarka Rotası: Neden Tercih Ediliyor ve Nasıl İşliyor?

Almanya'daki bu bürokratik kilitlenme nedeniyle binlerce sığınmacı çift evlilik için Danimarka'yı tercih etmektedir:

• Merkezi Aile Hukuku Ajansı (Familieretshuset): Danimarka'da evlilik başvuruları tek bir merkezi kurum üzerinden online olarak yürütülür.
• Daha Az Evrak Talebi: Konsolosluk onaylı ağır belgeler yerine geçerli pasaport veya kimlik tespiti belgesi, doğum belgesi ve medeni durum beyanı genellikle yeterli görülmektedir.
• Apostil Tasdiki: Danimarka'da kıyılan nikah, Lahey Sözleşmesi kapsamında alınan Apostille tasdiki ile Almanya, Hollanda ve tüm AB ülkelerinde yasal olarak geçerli bir evlilik akdi haline gelir.

Evlilik Sonrası İltica Dosyasını Geri Çekmek (§ 28 / § 30 AufenthG Oturumuna Geçiş)

Bir Alman vatandaşıyla veya kalıcı oturumu olan bir yabancıyla evlenen sığınmacı için statü değişimi seçenekleri doğar:

1. İltica Dosyasının Geri Çekilmesi (Rücknahme des Asylantrags): Evlilik resmiyet kazandıktan sonra BAMF'a yazılı bildirim yapılarak iltica başvurusu geri çekilebilir.

2. Aile Birleşimi Oturum İzni Başvurusu: İltica çekildikten sonra dosya doğrudan Yabancılar Dairesi'ne (Ausländerbehörde) devredilir. Eş Alman vatandaşı ise İkamet Yasası'nın § 28 AufenthG maddesi uyarınca, eş yabancı ise § 30 AufenthG uyarınca aile birleşimi oturum kartı talep edilir.

Yabancılar Dairesi'nin "Sahte Evlilik" (Scheinehe) Soruşturmaları

Özellikle iltica süreci olumsuz giden veya hakkında sınır dışı kararı bulunan kişilerin evliliklerinde Ausländerbehörde derinlemesine sahte evlilik soruşturması açabilir:

• Ayrı Ayrı Mülakat (Getrennte Befragung): Eşler farklı odalara alınarak tanışma hikayeleri, evin düzeni, diş fırçalarının rengi, ailelerin tanışması gibi yüzlerce detaylı soruya tabi tutulur.
• Ev Ziyareti (Hausbesuch): Yetkililer sabahın erken saatlerinde haber vermeksizin ortak ikametgah adresine gelerek birlikte yaşanıp yaşanmadığını kontrol edebilir.

Hukuki Güvenlik İçin Altın Kurallar

Bu süreçte hayati adımlar:

• Nikah kıyılmadan önce asla iltica dosyanızı geri çekmeyiniz.
• Eşinizle ortak kira sözleşmesi, ortak banka hesabı ve birlikte çekilmiş fotoğraflarla hayat ortaklığınızı somutlaştırınız.
• Statü geçiş dilekçesini mutlaka uzman bir yabancılar hukuku avukatı eşliğinde veriniz.